Văn hoá, văn nghệ, TTDG
Hầu bóng (hầu Thánh hay lên đồng) là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian có từ lâu đời của Việt Nam. Nghi lễ "Hầu Thánh”, ”lên đồng" có ý nghĩa tôn vinh các nhân vật lịch sử cùng với công trạng của các vị dưới hình thức diễn xướng có nghi lễ và hát văn... Đến với Phủ Dầy – Nam Định du khách sẽ có dịp hòa mình trong không khí linh thiêng của 36 giá đồng và thưởng thức câu hát văn mượt mà, da diết của quê hương Thành Nam.

Hầu bóng bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, là nghi lễ nhập hồn của các vị Thánh Tứ Phủ vào ông Đồng bà Đồng. Người đứng giá hầu đồng gọi chung là Thanh Đồng, nam giới gọi là "Cậu", nữ giới là "Cô hoặc bà Đồng". "Cậu" thường mặc bộ quần áo lụa, mặt tô son điểm phấn, thường có hai hoặc bốn phụ đồng (gọi là nhị trụ hoặc tứ trụ hầu dâng) đi theo Thanh Đồng để chuẩn bị trang phục, lễ lạt...Trong một buổi lên đồng khi hầu tới 36 giá. Mỗi lần thay giá lại phủ lên "Cậu" một tấm khăn lụa đỏ, lúc này Thanh Đồng đang ở một "giá" mới và thay trang phục xống áo, khăn chầu, cờ quạt, đồ hầu dâng...cho tương xứng. Thanh Đồng có khi hóa thân thành vị tướng, khi là quan lớn uy nghiêm oai vệ, lúc lại hóa thân thành cô gái đang tung tăng nhảy múa…điệu múa của Thanh Đồng thay đổi theo đặc điểm của giá hầu. Với gQuan thường múa cờ, múa kiếm, long đao, kíchgiá các chầu Bà thì múa quạt, múa mồi, múa tay không; giá ông Hoàng có múa khăn tấu, múa tay không, múa cờ; giá các Cô lại múa quạt, múa hoa, chèo đò, múa thêu thùa, múa khăn lụa, múa đàn, múa tay không; giá các Cậu thường múa hèo, múa lân...Nghi lễ Thánh giáng phải theo thứ tự từ cao đến thấp, từ Thánh Mẫu đến hàng Quan, Chầu, ông Hoàng, hàng Cô và Cậu. Trong lúc Thanh Đồng đang hoá thân, bốn phụ đồng ngồi quỳ chân ở dưới cũng nghiêng ngả và múa theo nhịp câu hát văn hưởng ứng Thanh Đồng. 



Hầu đồng


Sau đó Thanh Đồng ban phát tiền lộc cho những người đứng xem xung quanh để lấy may. Múa xong, Thanh Đồng thường ngồi nghe cung văn hát, kể sự tích lai lịch vị Thánh đang giáng. Với các giá ông Hoàng thì cung văn ngâm các bài thơ cổThanh Đồng biểu hiện sự hài lòng bằng động tác về gối và thưởng tiền cho cung văn rồi bắt đầu dùng rượu, thuốc lá, trầu…của người hầu đồng dâng.



Hát chầu văn


Hát văn hầu đồng gồm các nhạc cụ như đàn nguyệt, đàn nhị, trống con, cảnh đôi, phách; tùy từng địa phương, tùy hoàn cảnh hành lễ, có thể thêm bớt nhạc cụ này, nhạc cụ khác nhưng nhạc cụ nòng cốt không thể thiếuđàn nguyệt, trống nhỏ, cảnh đôi và trong những buổi hát thờ lớn thường thêm trống lớn, chiêng, sáo và tiêu. Thời kỳ thịnh vượng nhất của hát văn là cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, thường có các cuộc thi hát để chọn cung văn. Từ năm 1954, hát văn dần dần mai một, đến đầu những năm 1990, hát văn có cơ hội phát triển trung tâm của hát văn là Nam Định và một số vùng quanh Hà Nội.

Một giá đồng thực sự là một sân khấu dân gian đặc thù, một sân khấu tâm linh kết hợp giữa các yếu tố nghệ thuật và tín ngưỡng âm nhạc, hát văn và múa thiêng không thể tách rời nghi lễ nhập hồn. Hát văn hầu bóng là hoạt động sinh hoạt văn hóa cộng đồng, yếu tố tín ngưỡng và văn hóa đan quyện vào nhau đáp ứng nhu cầu tâm linh thông qua những giá trị văn hóa nghệ thuật của diễn xướng dân gian.   

Trung tâm TTXT Du lịch

 

Đã xem 103408 lần ,cập nhật lúc 23/02/2012 2:24:46 CH
Video
Thời tiết

   Gía vàng 9999
Mua vào
Bán ra
   Tỷ giá
Dịch vụ Du lịch